Luksemburg (Luxemburg)

Mieszkanie

Dost?pne do wynaj?cia mieszkania z regu?y s? nieumeblowane. Oferty mieszka? do wynaj?cia og?aszane s? w gazetach w kolumnie ‘a louer/zu vermieten’. Nieruchomo?ci na wynajem mog? posiada? w swojej ofercie tak?e agencje nieruchomo?ci (‘agences immobili?res’). Zazwyczaj wymagana jest kaucja wynosz?ca z regu?y równowarto?? jedno- do trzymiesi?cznego czynszu. Umowy najmu zawierane s? na trzy, sze?? lub dziewi?? miesi?cy lub trzy, sze?? lub dziewi?? lat.

Kupno nieruchomo?ci

Agencje nieruchomo?ci (‘agences immobili?re’) mog? pomóc w znalezieniu w?a?ciwych nieruchomo?ci. Banki w Luksemburgu oferuj? instrumenty hipoteczne. Brytyjskie publikacje ‘International Property Times’ oraz ‘Homes Abroad’ specjalizuj? si? w og?oszeniach dotycz?cych nieruchomo?ci zagranicznych.

Us?ugi

Pod??czenie gazu, energii elektrycznej i wody mo?na za?atwi? w ‘Administration Communale’. Pytania dotycz?ce telefonów mo?na kierowa? za po?rednictwem dowolnego urz?du pocztowego w Luksemburgu.

Przeprowadzki

W sprawie porad dotycz?cych przeprowadzek zagranicznych skontaktuj si? z: Brytyjskim Stowarzyszeniem Firm Przeprowadzkowych: The British Association of Removers 3 Churchill Court 58 Station Road North Harrow Middlesex HA2 7SA Tel: 00 44 (0)20 8861 3331 http://www.bar.co.uk/

Zakwaterowanie na krótsze okresy

Na czas poszukiwania bardziej sta?ego lokum, mo?esz zatrzyma? si? w pensjonacie lub hotelu. Dowolne biuro turystyczne w Luksemburgu (syndicat d’initiative) b?dzie w stanie przedstawi? odpowiednie oferty zakwaterowania.

Prawo jazdy

A. Sytuacja posiadaczy prawa jazdy wydanego w innym Pa?stwie Cz?onkowskim UE przybywaj?cych do Luksemburga w celu zamieszkania

Twoje pierwotne prawo jazdy zostanie uznane automatycznie, a warunki reguluj?ce wa?no?? praw jazdy luksemburskich (okres wa?no?ci, cofni?cie przez w?adze, warunki odnowienia itp.) b?d? obowi?zywa? niezw?ocznie po rozpocz?ciu normalnego zamieszkania w Luksemburgu. W Twoim interesie jest powiadomienie administracji Luksemburga (s?u?by ds. praw jazdy Ministerstwa Transportu) o istnieniu tego prawa jazdy.

B. Sytuacja posiadaczy prawa jazdy wydanego w pa?stwie nieb?d?cym pa?stwem cz?onkowskim UE, przybywaj?cych do Luksemburga w celu zamieszkania

Po rozpocz?ciu normalnego zamieszkania w Luksemburgu, masz rok na przekszta?cenie zagranicznego prawa jazdy w prawo jazdy Luksemburga. Nale?y przedstawi? s?u?bom wydaj?cym prawa jazdy nast?puj?ce dokumenty wraz z wnioskiem (na urz?dowym formularzu opatrzonym stemplem rejestracyjnym):

Luksemburg to najmniejszy, lecz najbogatszy z krajów Unii Europejskiej. Uwa?any jest ponadto za raj podatkowy, nic wi?c dziwnego, ?e osób ch?tnych do prowadzenia dzia?alno?ci gospodarczej na jego terenie jest z ka?dym rokiem coraz wi?cej. Przedsi?biorca, który zdecyduje si? za?o?y? swoj? firm? w Luksemburgu, mo?e dzia?a? jako podmiot jednoosobowy (s.a.r.l.), cooperative (maksymalnie siedmiu wspólników, ich udzia?y s? niezbywalne), association momentanee (joint venture, tworzona w konkretnym celu, nie posiada osobowo?ci prawnej), tak?e w formie spó?ki akcyjnej (societe anonyme), czy cywilnej (societe civile). Najwi?kszym zainteresowaniem ciesz? si? jednak spólka z ograniczon? odpowiedzialno?ci? (societe en commandite simple s.e.c.s.) i spó?ki partnerskie (societe en nom collectif). Ma?e przedsi?biorstwa rodzinne oraz rzemie?lnicze decyduj? si? cz?sto na utworzenie spó?ki partnerskiej. Aby za?o?y? societe en nom collectif potrzeba co najmniej dwóch osób, posiadaj?cych zdolno?? do czynno?ci prawnych. Wysoko?? podatku dochodowego, p?aconego przez wspólników, zale?y od ilo?ci posiadanych przez nich udzia?ów. Przed rozpocz?ciem dzia?alno?ci konieczne jest sporz?dzenie umowy spó?ki. Najwi?ksz? popularno?ci? w?ród ma?ych i ?rednich przedsi?biorców cieszy si? spó?ka z o.o. Aby rozpocz?? dzia?alno??, nale?y z?o?y? wniosek w Ministerstwie do Spraw Ma?ych i ?rednich Przedsi?biorstw. Urz?dowe formularze dost?pne s? w Izbie Przemys?owo-Handlowej oraz w wy?ej wspomnianym Ministerstwie (koszt ok. 25 €). Rejestracji nale?y dokona? w ci?gu miesi?ca od utworzenia firmy. Wnioskodawca musi udokumentowa? swoj? stabiln? sytuacj? finansow?, a tak?e przedstawi? za?wiadczenia potwierdzaj?ce jego kwalifikacje (np. dyplom uko?czenia studiów). Ca?a procedura trwa ok. dwóch miesi?cy. Kolejnym krokiem jest zg?oszenie firmy do w?a?ciwego miejscowego Urz?du Podatkowego, a w przypadku zatrudnienia pracowników – tak?e do Towa?ystwa Ubezpieczeniowego. Firmy p?ac? 20% albo 30% podatku od swoich dochodów oraz 4% podatku na fundusz dla bezrobotnych. W Luksemburgu obowi?zuje najni?sza stawka podatku VAT – 15%.

Wniosek o po?redniczenie w organizacji sta?u w Wielkim Ksi?stwie Luksemburga powinien zosta? z?o?ony przez kandydata w 3 egzemplarzach w swoim Wojewódzkim Urz?dzie Pracy b?d? jego Filii, Do wniosku kandydat do??cza po?wiadczon? za zgodno?? z orygina?em kopi? paszportu, po?wiadczon? za zgodno?? z orygina?em kopi? dokumentu uko?czenia szkolenia zawodowego (wraz z t?umaczeniem przysi?g?ym na j?zyk francuski. angielski lub niemiecki), ?yciorys w jednym z trzech uzgodnionych j?zyków. Wniosek powinien by? wype?niony czytelnie, wielkimi literami w jednym z trzech uzgodnionych j?zyków. Wojewódzki Urz?d Pracy przekazuje wniosek wraz z za??cznikami do Departamentu Rynku Pracy Ministerstwa Gospodarki i Pracy. W tym departamencie sprawdza si? czy kandydat spe?nia warunki przyj?cia na sta? zgodnie z umow?. Nast?pnie dyrektor lub osoba upowa?niona przez dyrektora opiecz?towuje, podpisuje i przesy?a wniosek do Administracji Zatrudnienia w Luksemburgu. Je?li kandydat znalaz? ju? miejsce sta?u w Luksemburgu, do wniosku powinny by? do??czone dwa egzemplarze umowy o prac?. Po otrzymaniu dokumentów, Administracja Zatrudnienia sprawdza. czy warunki przyj?cia na sta? s? spe?nione, podpisuje formularz i odsy?a dwa egzemplarze do Departamentu Rynku Pracy w Warszawie, który z kolei przekazuje jeden, egzemplarz kandydatowi. Kandydaci b?d? mogli by? przyj?ci na sta? tylko wówczas, gdy pracodawcy pragn?cy ich zatrudni? zobowi??? si? do ich wynagradzania zgodnie ze stawkami przewidzianymi w przepisach i uk?adach zbiorowych. Kandydaci. którzy nie maj? ustalonego miejsca sta?u w Wielkim Ksi?stwie podlegaj? tej samej procedurze. W takim przypadku, Administracja Zatrudnienia zobowi?zuje si?, w miar? mo?liwo?ci, znale?? miejsce sta?u, Po znalezieniu miejsca sta?u Administracja Zatrudnienia, wzywa pracodawc?. aby sporz?dzi? umow? o prac?. wyra?a swoj? zgod? i odsy?a dwa egzemplarze formularza, wraz z umow? o prac? do Departamentu Rynku Pracy w Warszawie, który przekazuje jeden egzemplarz kandydatowi. Kandydat jest zobowi?zany zg?osi? swoje przybycie do Luksemburga w ci?gu 48 godzin do wydzia?u policji ds. cudzoziemców lub do administracji gminnej w miejscu zamieszkania. Sta?ysta mo?e rozpocz?? prac? tylko wówczas, gdy wype?niona zosta?a powy?sza procedura. Uzyskaniem zezwolenia na prac? zajmuje si? pracodawca.

Podstawowe zwroty grzeczno?ciowe

* Bonjour Monsieur, Madame, Mademoiselle Dzie? dobry!

* Voil? Monsieur, Madame, Mademoiselle (Kiedy co? komu? podaj?) Prosz?.

* Pardon? (Kiedy nie rozumiem lub nie dos?ysza?em czego?) Prosz??

* Merci Monsieur, Madame, Mademoiselle Dzi?kuj?.

* Excusez-moi (Je?li co? przewini?em) Przepraszam.

* Pardon Monsieur / Madame / Mademoiselle (Kiedy np. chc? wysi??? z metra) Przepraszam.

* Au revoir (Monsieur, Madame, Mademoiselle) Do widzenia.

* Bonne journée! Mi?ego dnia.

* Comment allez-vous? Jak si? Pan, Pani miewa? (W stosunkach oficjalnych)

* Comment vas-tu? / Comment ?a va? / ?a va bien? / ?a va? Jak si? masz? (W?ród znajomych, przyjació?).

* ?a va? - zast?puje cz?sto “dzie? dobry”, kiedy widzimy kogo? po raz kolejny tego samego dnia (nawet w stosunkach oficjalnych)

* Quoi de neuf? Co s?ycha??

* ?a va / ?a va bien / Tout va bien Wszystko w porz?dku.

* Il fait beau. ?adna pogoda.

Skróty i terminy u?ywane w ofertach pracy

* ATP (? titre provisoire) Tymczasowo

* bac. (baccalauréat) Matura

* bac. + 3 / 4 Matura plus licencjat / studia wy?sze

* B.E. (bureau d’études) Biuro projektów

* BEP (Brevet d’études professionnelles) ?wiadectwo uko?czenia studiów zawodowych

* BP (Brevet professionel) ?wiadectwo szko?y zawodowej

* BTP (B?timent et Travaux Publics) Budownictwo i roboty publiczne

* Brevet de technicien supérieur ?wiadectwo technika

* C.c.c. (copie certifiée conforme) Kopia po?wiadczona za zgodno??

* ch. (cherche) Szuka

* ch. H/F (cherche homme ou femme) Szuka kobiety lub m??czyzny

* F. (Femme) Kobieta

* H. (Homme) M??czyzna

* CDD (Contrat ? durée déterminée) Umowa (o prac?) na czas okre?lony

* CDI (Contrat ? durée indéterminée) Umowa (o prac?) na czas nieokre?lony

* DES (Diplômes d’Études Supérieures) Dyplom uko?czenia studiów wy?szych

* DESS (Diplômes d’Études Supérieures Spécialisées) Dyplom uko?czenia studiów wy?szych specjalistycznych

* D.T. (Durée du travail) czas pracy

* DUT (Diplôme Universitaire de Technologie) Dyplom uko?czenia studiów wy?szych technicznych

* ETT (Entreprise de travail temporaire) Przedsi?biorstwo pracy czasowej

* GSA (Grande surface alimentaire) Supermarket spo?ywczy

* GSB (Grande surface bricolage) Supermarket budowlany

* LM (Lettre de motivation) List motywacyjny

* Lettre manuscrite List odr?cznie napisany

* M.O. (Main-d’ouvre) Robotnik niewykwalifikowany

* OP (Ouvrier professionnel) Robotnik maj?cy zawód

* OQ (Ouvrier qualifié) Robotnik wykwalifikowany

* OS (Ouvrier spécialisé) Robotnik wyspecjalizowany

* P.J. (Pieces jointes) Za??czniki

* R.D.V (Sur rendez-vous) Po uprzednim umówieniu si? na spotkanie

* Réf. (Références) Referencje

* SMIG (Salaire minimum interprofessionnel garanti) P?aca minimalna

* TLJ (Tous les jours) Codziennie

Zwroty przydatne przy poszukiwaniu pracy

* Je suis Polonais / Polonaise. Je cherche un travail. Jestem Polakiem (Polk?). Szukam jakiejkolwiek pracy.

* Combien d’heures par jour je vais travailler? Ile godzin dziennie b?d? pracowa??

* Est-ce que je pourrai prendre des heures supplémentaires? Czy mog? wzi?? nadgodziny?

* Combien je recevrai pour le travail samedi / dimanche? Ile zarobi? za prac? w sobot?/w niedziel??

* Est-ce que j’aurai droit ? une pause? Czy mam prawo do przerwy w pracy?

* Est-ce que je serai payé(e) chaque semaine ou ? la fin du mois? Czy otrzymam wynagrodzenie co tydzie? czy co miesi?c?

* Est-ce que j’aurai droit au congé? Czy mam prawo do urlopu?

Zdarza si? jej jeszcze czasami zostawi? w otwartym kabriolecie telefon komórkowy. Na przytomn? uwag? kole?anki, rodowitej mieszkanki Luksemburga, gdy po kilku godzinach telefon jest jeszcze na swoim miejscu: “Masz szcz??cie, ?e w pobli?u nie by?o Polaków”, reaguj? tylko pe?nym zmieszania u?miechem… Bo có? mo?na odpowiedzie?, gdy na co dzie? wspó?pracuje si? z wymiarem sprawiedliwo?ci i dobrze wie, ?e od kiedy do Luksemburga zacz?li przyje?d?a? masowo nasi rodacy, wyra?nie pogorszy?y si? statystyki dotycz?ce kradzie?y. Jest to tym bardziej deprymuj?ce, ?e w kraju ludzi pracowitych, solidnych i uczciwych, jakim jest Wielkie Ksi?stwo, przyw?aszczanie sobie cudzego mienia uznaje si? za jedno z najbardziej odpychaj?cych przest?pstw…Danuta Stypu?a, t?umacz przysi?g?y j?zyka francuskiego, coraz cz??ciej musi si? wstydzi? za rodaków, cho? przyznaje, ?e stara polska emigracja cieszy si? tam doskona?? opini?.

Od geografa do t?umacza

Ona sama trafi?a na luksembursk? ziemi? z powodu… francuskiego bezrobocia. Absolwentka geografii na Uniwersytecie Jagiello?skim w Krakowie bardzo chcia?a znale?? w Polsce prac? zwi?zan? z ochron? ?rodowiska, lecz jej si? to nie uda?o. Potem z powodów rodzinnych wyemigrowa?a do Francji. Osiedli?a si? w Charleville w Ardenach, gdzie - na kursach i jako samouk - szybko przyswoi?a sobie francuski. - Chcia?am znale?? prac?, a w moim zawodzie geografa nie by?o to wówczas we Francji mo?liwe. Tamtejsza administracja potraktowa?a mnie jednak niezwykle ?yczliwie. Zaproponowano mi, bym podj??a studia w kierunku ekonomii, prawa i administracji, po których - jak zapewniono - b?d? mog?a znale?? prac? - wspomina Danuta Stypu?a pocz?tki swojej przygody z emigracj?.

Tak si? jednak nie sta?o. Po uko?czonych studiach podj??a zatem wspó?prac? z francusk? Izb? Handlow? - jako t?umacz. Szybko zda?a uprawniaj?cy j? do wykonywania tego typu pracy egzamin pa?stwowy. Jednak po pewnym czasie bezrobocie w Ardenach pchn??o j? do poszukiwania zaj?cia w nieodleg?ym Luksemburgu.

Znalaz?a prac? w firmie, która, handluj?c winami, eksportowa?a je tak?e do Polski.

- Zdecydowa?am si? na dojazdy. Dwa razy w tygodniu pokonywa?am, rano i wieczorem, odleg?o?? 150 km. Podobnie post?powa?o wielu Francuzów. Bezrobocie w Ardenach, tu? po zamkni?ciu hut stali, jedynej na tych terenach ga??zi przemys?u, wynosi?o wówczas ok. 30 proc. - opowiada emigrantka z Polski.

Dopiero w 1996 r. uda?o jej si? znale?? sta?? prac? w Luksemburgu. Pracuj?c jako redaktor wydania w RTL 7, przygotowywa?a programy dla stacji szwajcarskiej i austriackiej, w czym pomog?a jej dobra znajomo?? j?zyka niemieckiego. W telewizji pracowa?a do 2003 r.

Dopiero od niedawna prowadzi w?asn? firm? - jako t?umacz przysi?g?y j?zyka francuskiego. Wspó?pracuje z ró?nymi spó?kami prowadz?cymi interesy z Polsk?, z luksemburskim wymiarem sprawiedliwo?ci, który w przypadku konieczno?ci przes?uchania Polaka, czy to na policji, czy przed s?dem, prosi j? o t?umaczenie zezna? podejrzanego. Od stycznia tego roku ?wiadczy równie? us?ugi na rzecz nowo otwartej Ambasady RP w Luksemburgu.

Bogate do?wiadczenia we wspó?pracy z Luksemburczykami pozwalaj? jej na sformu?owanie opinii, ?e s? to niezwykle uczciwi, solidni i kompetentni szefowie i wspó?pracownicy.

- Stosunki w pracy s? raczej nieformalne, koledzy mówi? sobie po imieniu. Ka?dy stara si? jak najlepiej wykonywa? swoje obowi?zki. Luksemburczycy bardzo wiele wymagaj? od siebie i tego samego oczekuj? od innych. Potrafi? doceni? rzeteln? prac? i staraj? si? pomóc, np. daj?c jakie? zlecenia komu?, kto pracuje dobrze i uczciwie, a na przyk?ad nie najlepiej mu si? wiedzie. Mo?na ich jednak raz na zawsze zrazi? do siebie niedotrzymaniem s?owa, terminu w wa?nej sprawie - opowiada Polka z Luksemburga. - Na renom?, przyja??, trzeba sobie zapracowa?. Luksemburczycy maj? niewielu przyjació?, ale s? to prawdziwe przyja?nie, a nie powierzchowne znajomo?ci.

Barier? nie?atw? do pokonania, tak?e dla rodowitych mieszka?ców, jest uzyskanie zaproszenia do kogo? do domu. Ludzie ?yj? niejako sami dla siebie, dla swoich bliskich, a je?li si? ju? z kim? spotykaj?, to czyni? to raczej w ró?nych klubach, np. sportowych czy w kó?kach zainteresowa?, np. teatralnych, muzycznych itd.

Wywodz?ca si? najcz??ciej ze ?l?ska i z okolic Poznania “stara”, czyli przed- i powojenna polska emigracja cieszy si? w Luksemburgu bardzo dobr? opini?. - Polacy uchodz? za rzetelnych pracowników, ponadto potrafili ?wietnie si? wkomponowa? w zupe?nie nowe dla nich i odmienne ?rodowisko. Nauczyli si? luksemburskiego. Zreszt? i teraz kto?, kto przyje?d?a tutaj do pracy z my?l?, ?eby osiedli? si? na sta?e, uczy si? miejscowego j?zyka, post?puje zgodnie z przyj?tymi normami i zwyczajami i dlatego szybko zostaje zaakceptowany - opowiada Danuta Stypu?a. - Polacy s? lubiani, w przeciwie?stwie np. do Francuzów, którzy uwa?aj?, ?e ca?y ?wiat powinien kr?ci? si? wokó? nich, m.in. tak?e ucz?c si? ich j?zyka. Niektórzy z nich, mieszkaj?c w Luksemburgu od lat, nie potrafi? nawet zdania wypowiedzie? po luksembursku…

Przyjezdnych do pracy nie jest jednak zbyt wielu. Tamtejszy rynek pracy, przy 5-proc. bezrobociu, nie obfituje w oferty zatrudnienia. Ostatnio zdarzaj? si? np. propozycje pracy dla bankowców, finansistów, ale musz? to by? ludzie w?adaj?cy biegle j?zykami: francuskim, niemieckim i luksemburskim.

Polak ma szanse na zatrudnienie w Luksemburgu, je?eli tutejszy pracodawca udowodni, ?e pracownik znad Wis?y jest mu niezb?dny, gdy? z uwagi na wyj?tkowe kwalifikacje, jakie posiada, nie mo?e go zast?pi? rezydent Luksemburga ani te? mieszkaniec Francji, Belgii i Niemiec, granicz?cych z Wielkim Ksi?stwem, z którymi Luksemburg podpisa? umowy o pierwsze?stwie w dost?pie do swojego rynku pracy.

W Luksemburgu pracuje si? i mieszka spokojnie, bezpiecznie. - Jeszcze niedawno by?o tu w zwyczaju pozostawianie na zewn?trznym parapecie okiennym portmonetki z pieni?dzmi dla obwo?nych sprzedawców chleba, jajek i mleka, którzy sami wyjmowali sobie nale?no?? i wydawali reszt?. Nikt z przechodniów nie tkn?? tych pieni?dzy. Wielu ludzi, cho? coraz rzadziej, zostawia na ulicy otwarte samochody albo nie zamyka na noc drzwi na taras - opowiada Danuta Stypu?a. - Szkoda, ?e od kiedy zacz?li tu cz??ciej pojawia? si? Polacy, robi si? coraz mniej bezpiecznie. Nasza opinia nara?ana jest na szwank przez cwaniaków. Coraz cz??ciej przyje?d?aj? tu zorganizowane szajki, wyposa?one w narz?dzia, pozwalaj?ce w?amywa? si? do sklepów i do mieszka?. Z?odzieje dysponuj? np. specjalnymi torbami, za pomoc? których udaje im si? pokonywa? bez przeszkód bramki w supermarketach i wynosi? z nich np. sprz?t elektroniczny.

Trzy lata temu, wkrótce po tym, jak policja zatrzyma?a grup? Polaków w?amuj?c? si? do aut, jedna z gazet napisa?a, ?e liczba kradzie?y radioodtwarzaczy spad?a o… 98 proc. Polacy s? sprawcami trzech czwartych kradzie?y w Luksemburgu i s?yn? ze z?odziejstwa, tak jak mieszka?cy by?ej Jugos?awii ze swojego wybuchowego temperamentu i sk?onno?ci do awantur i ulicznych bójek.

Równi i równiejsi

Wa?nym tematem w ?yciu Luksemburga jest Unia Europejska, gdy? Wielkie Ksi?stwo to siedziba wielu instytucji unijnych, co ma swoje zalety, ale te? i wady. Ju? szeregowi urz?dnicy europejscy zarabiaj? nie?le. Urz?dnicy mianowani, pracuj?cy od paru lat, inkasuj? miesi?cznie cz?sto powy?ej 5 tys. euro; zarobki szefów departamentów przekraczaj? nawet 10 tys. euro (dodajmy od razu, ?e pracownicy z nowych krajów cz?onkowskich, w tym Polski, dostaj? znacznie mniej, bo ok. 2 tys. euro). Nap?dza to gospodark? - urz?dnicy du?o zarabiaj?, wi?c du?o te? wydaj? na luksusowe towary i us?ugi, jednocze?nie jednak sztucznie zawy?a ?redni? krajow? dochodów “zwyk?ych” mieszka?ców Luksemburga, z których wielu zarabia ok. 2 tys. euro, a pocz?tkuj?cy w zawodzie s? wynagradzani nierzadko na poziomie minimum socjalnego, wynosz?cym 1503 euro miesi?cznie. Wysokie dochody eurourz?dników maj? ponadto wp?yw na wzrost cen wielu towarów i us?ug, przede wszystkim czynszów, nieruchomo?ci itd.

10 sierpnia tego roku “Luxembourger Wort” (”S?owo luksemburskie” - g?ówny miejscowy dziennik) w artykule pt. “Z?udzenia i rozczarowania w zwalczaniu biedy w Luksemburgu”, poda?, ?e wed?ug danych zwalczaj?cej bied? organizacji EAPN (European Anti Poverty Network) a? 11,4 proc., czyli ponad 50 tys. mieszka?ców Wielkiego Ksi?stwa ?yje poni?ej granicy ubóstwa. Wielu spo?ród otrzymuj?cych najni?sze wynagrodzenie nie mo?e sobie pozwoli? na odpowiednie mieszkanie.

Miesi?czny koszt wynaj?cia niewielkiego lokum to 600 euro, do tego trzeba doliczy? op?aty m.in. za gaz, elektryczno?? (ok. 150 euro miesi?cznie), abonament telewizyjny (18 euro). Koszt najta?szego paliwa to 1,13 euro za litr. Na wy?ywienie jednej osoby nale?y wyda? minimum 200 euro w miesi?cu. Ceny w hipermarketach s? wy?sze od francuskich i niemieckich, dlatego wielu mieszka?ców Wielkiego Ksi?stwa udaje si? tam co tydzie? na wi?ksze zakupy.

?ycie w Luksemburgu mo?e by? przyjemne, ale jest to te? kraj, w którym pogoda panuje przede wszystkim dla bogaczy.

Luksemburg to najmniejsze pa?stwo we Wspólnocie Europejskiej. Jest spokojnym, bezpiecznym i bardzo malowniczym krajem. Je?li kto? potrzebuje ciszy, chce uciec od zgie?ku - to w?a?ciwy wybór. Przyjezdnych mo?e zdziwi? widok pas?cych si? krów, koni i owiec. I to zaledwie pi?? minut od centrum miasta.

*

Luksemburczycy nie s? wylewnym, ?atwo okazuj?cym emocje narodem. Cz?sto zdystansowani, dosy? zasadniczy, broni? swej odr?bno?ci. Pa?stwo jest niewielkie, nic wi?c dziwnego, ?e jego mieszka?cy pragn? zachowa? to?samo??. S? prawdziwymi domatorami. Du?a rezerwa w kontaktach sprawia, ?e nie mo?na ich nazwa? towarzyskimi. Z drugiej strony, potrafi? by? go?cinni i ch?tni do udzielenia pomocy. Je?li jednak wybieramy si? z wizyt? do znajomego Luksemburczyka, koniecznie trzeba si? wcze?niej umówi?. Wpadanie bez zapowiedzi jest w z?ym tonie.

*

Aby móc si? komunikowa?, wystarczy znajomo?? jednego j?zyka: angielskiego, francuskiego lub niemieckiego. W urz?dach pracuj? osoby mówi?ce w tych?e j?zykach. Oczywi?cie, by dosta? prac?, znajomo?? kilku jest niezb?dna. Nawet chc?c pracowa? w sklepie.

*

Sklepy s? otwarte od 9.00 do 12.00 i od 14.00 do 18.00. W soboty czynne s? tylko do 14.00, a w niedziele - zamkni?te. Nie znajdziemy w nich wszystkich, typowo polskich produktów. Pró?no tam szuka? na przyk?ad ogórków kiszonych.

*

Luksemburczycy lubi? jada? poza domem. Ci, którzy preferuj? w?oskie lub greckie restauracje, musz? pami?ta? o sje?cie. Na czas jej trwania, wszystkie lokale s? zamykane.

*

Kuchnia Luksemburga korzysta z osi?gni?? kulinarnych s?siednich narodów. Spo?ywa si? tam du?o mi?sa, w?dzone kie?baski i ryby. Judd mat gardebohn’en (solona wieprzowina z fasol?), jambon d’Ardennes (w?dzona szynka arde?ska podawana z marynowan? cebul?) oraz treipen (krwisty pudding) - to jedne z najpopularniejszych potraw.

*

Wybieraj?c si? za granic?, koniecznie nale?y wykupi? ubezpieczenie na wypadek choroby. W Luksemburgu wizyty u lekarza s? bardzo drogie. Miesi?czny koszt ubezpieczenia, czyli Securite Social wynosi ponad 81 euro.

*

Za?atwiaj?c urz?dowe sprawy nale?y uzbroi? si? w cierpliwo??. Przyk?adowo zdobycie cart de sejour (karta pobytu) to d?ugi proces i wielokrotne wizyty w urz?dzie. Nie nale?y si? jednak zniech?ca?.

Luksemburski (letzeburgijski) nale?y do zachodniej grupy j?zyków germa?skich. Wywodzi si? z frankijskiego dialektu j. niemieckiego. Pos?uguje si? nim ok. 300 tys. ludzi, g?ównie w Luksemburgu, gdzie ma status j?zyka urz?dowego, a tak?e w cz??ci Niemiec, Belgii i Francji. Uznawany za oddzielny j?zyk od niedawna (wcze?niej uwa?ano go raczej za jeden z dialektów niemieckiego). Stopniowo wypierany jest przez j?zyk francuski.

Dla przyk?adu kilka s?ów po luksembursku: Moien - Dzie? dobry; Aeddi - Do widzenia; Le¨tzebuerg ass ee schéint Land! - Luksemburg to pi?kny kraj!

Sylwia i Tomasz Durysowie mieszkaj? w Luksemburgu od marca 2004 r. Pani Sylwia pracuje w Komisji Europejskiej, pan Tomasz jest prawnikiem w banku.- Luksemburg jest czysty, spokojny i bezpieczny. Ma bardzo dobr? sie? komunikacyjn?, mo?na ?atwo dojecha? nawet do najmniejszej miejscowo?ci w kraju. Zalet? s? równie? jasne zasady za?atwiania spraw administracyjnych i urz?dowych - mówi? pa?stwo Durysowie.

Przyznaj?, ?e znalezienie pracy w Luksemburgu nie jest ?atwe. G?ówn? barier? stanowi brak znajomo?ci j?zyków obcych. Luksemburczycy to multilingwi?ci, którzy w rozmowie p?ynnie przechodz? z jednego j?zyka na drugi.

- Polak, je?li chce pracowa? tutaj na budowie, powinien zna? francuski, niemiecki, portugalski i w?oski. Inaczej jest mu bardzo ci??ko si? porozumie? - zaznaczaj? rozmówcy.

Polacy musz? w Luksemburgu konkurowa? z Portugalczykami i W?ochami, którzy podejmuj? si? nawet najs?abiej p?atnych zaj??. Problemem jest uzyskanie od rz?du pozwolenia na prac?. Formalno?ci mog? trwa? nawet 5 miesi?cy.

Warunki pracy w Luksemburgu s? bardzo dobre. Pracownik ma tutaj du?o praw, które s? przestrzegane. Zazwyczaj pracuje si? od 9 do 17.30, z pó?toragodzinn? przerw? na lunch.

- Tutaj jest inna kultura pracy, ukierunkowana na pracownika, a nie na pracodawc?. Ten, kto ma rodzin?, ma te? wi?ksze szanse w otrzymaniu pracy. Inaczej ni? w Polsce. Zazwyczaj na pocz?tku dostaje si? umow? na czas okre?lony, która mo?e opiewa? nawet na kilka lat. Umowa na sta?e to ju? sukces, zw?aszcza ?e potem pracodawca ma du?e problemy ze zwolnieniem pracownika - opowiadaj? pa?stwo Durysowie.

Luksemburg nie jest miejscem, gdzie mo?na si? szybko wzbogaci? np. dzi?ki pracy sezonowej. Wyjazd na 2 - 3 miesi?ce nie b?dzie op?acalny, gdy? wi?kszo?? zarobionych pieni?dzy trzeba b?dzie wyda? na utrzymanie.

- Koszt utrzymania tutaj jest wr?cz astronomiczny, jeden z najwy?szych w Europie. Najwi?cej pieni?dzy trzeba przeznaczy? na wynajem mieszkania i op?aty oraz na jedzenie - ostrzegaj? nasi rozmówcy.

Ich zdaniem wysokie ceny i bariera j?zykowa to najwi?ksze problemy dla obcokrajowców przyje?d?aj?cych tu do pracy.

- Niektórym osobom (zw?aszcza m?odym) Luksemburg mo?e wydawa? si? ma?y, za?ciankowy. Jest to jednak idealne miejsce dla rodzin z dzie?mi, szukaj?cych spokoju i bezpiecze?stwa. Tutaj cz?owiek nie boi si? o swoje ?ycie, zdrowie i mienie osobiste. Kradzie?e praktycznie si? nie zdarzaj?.

Nasi rozmówcy przyznaj?, ?e czasami wydaje si?, i? Luksemburg zatrzyma? si? troch? w czasie. Do niedawna istnia?a tu sie? handlowa “Monopol”, której placówki do z?udzenia przypomina?y polskie sklepy z lat 80. Z jednej strony s? tutaj wielkie korporacje, banki i instytucje unijne, a z drugiej strony zdarzaj? si? korki w centrum miasta z powodu mycia znaków drogowych w godzinach szczytu.

W Luksemburgu nie ma konkurencji, walki o klienta. Na pod??czenie do Internetu czeka si? nawet miesi?c, bo na rynku dzia?a kilka firm, które podzieli?y kraj na regiony i ka?da obs?uguje swój, wi?c klient i tak do niej przyjdzie.

- Tutaj czas p?ynie wolniej. Trzeba nauczy? si? cierpliwo?ci i przyzwyczai? si?, ?e nic nie ma od razu. Wyj?tkiem s? sprawy administracyjne, za?atwia si? je szybko i sprawnie. Panie w okienkach s? mi?e i ch?tne do pomocy. Planujemy zosta? w Luksemburgu na sta?e, poniewa? ten kraj bardzo nam odpowiada - mówi? pa?stwo Durysowie.

Ma?gorzata Drobniak przyjecha?a do Luksemburga w pa?dzierniku ubieg?ego roku. Jak twierdzi, nie by?a to ?atwa decyzja. Tym bardziej ?e w Polsce mia?a dobrze p?atn? prac?.- Blisko rok przygotowywa?am si? do wyjazdu, oswaja?am z my?l?, ?e b?d? z dala od rodziny, przyjació? i moich miejsc. W Luksemburgu mieszka i pracuje mój narzeczony, który by? jednym z pierwszych Polaków zatrudnionych w instytucjach europejskich, jeszcze przed nasz? akcesj?. Nie wyobra?a?am sobie ?ycia z nim na odleg?o??. Nie by?o wi?c innej rady, jak si? przeprowadzi?. Okaza?o si?, ?e mieszkanie za granic? jest ciekawym ?yciowym do?wiadczeniem - t?umaczy Gosia.

Po przyje?dzie do Luksemburga nie musia?a si? martwi? o mieszkanie i warunki ?ycia. Mimo tak komfortowej sytuacji, nie by?o jej ?atwo si? zaaklimatyzowa?.

- Nie mog?am do ko?ca zaakceptowa? faktu, ?e chwilowo nie mam pracy i jestem po?ród ca?kiem obcych mi ludzi. Postanowi?am wykorzysta? ten czas na nauk? j?zyków, zosta?am s?uchaczem Centre de Langues, pa?stwowej szko?y j?zykowej, najta?szej, bo dotowanej przez Ksi?stwo - opowiada.

Ma?gosia od paru miesi?cy pracuje jako niezale?ny korektor. Jej praca polega na sprawdzaniu tekstów t?umaczonych na j?zyk polski. Porównuje je z ich francusk? wersj?, poprawia ewentualne b??dy merytoryczne, stylistyczne, gramatyczne i interpunkcyjne oraz przygotowuje materia? do druku.

- Nie my?la?am, kupuj?c opas?e s?owniki j?zyka polskiego, poprawnej polszczyzny czy wyrazów k?opotliwych, ?e tak spodoba mi si? moja nowa praca. Co wi?cej, my?la?am, ?e po wyczerpuj?cym dniu, pe?nym lektury powa?nych tekstów, strac? ch?? na czytanie literatury. Nic bardziej mylnego! Zacz??am czyta? jeszcze wi?cej, zwracaj?c uwag? nie tylko na fabu??, ale tak?e na konstrukcj? zda?, stylistyk? i interpunkcj? - dzieli si? swoimi przemy?leniami.

Praca ta ma swoje dobre, ale te? i z?e strony. Du?ym plusem na pewno jest to, ?e jej czas jest nienormowany.

- Rano mog? chodzi? na kursy j?zykowe i spotyka? si? ze znajomymi, biega?, chodzi? na basen, natomiast popo?udniami pracuj?. To, ile zarobi?, zale?y od tego, ile b?d? pracowa?a i jakie jest akurat zapotrzebowanie na korekt? - wyja?nia Ma?gosia.

S? te? jednak minusy w statusie “wolnego strzelca”. Przede wszystkim trzeba nauczy? si? samodyscypliny. Poza tym praca ta nie zapewnia wystarczaj?cych dochodów, pozwalaj?cych na utrzymanie si? w tak drogim mie?cie, jakim jest Luksemburg.

Gosia na razie nie planuje powrotu do Polski na sta?e, jednak je?dzi do kraju bardzo cz?sto, odwiedza rodzin? i znajomych.

?ycie w Luksemburgu ma swoje uroki. - Nie jest to wielkie, t?tni?ce ?yciem miasto, do jakich by?am przyzwyczajona w Polsce. To raczej spokojne, bezpieczne miejsce, idealne dla kogo?, kto szuka spokoju i ciszy - zauwa?a Ma?gosia.

Luksemburg, id?c za przyk?adem swoich s?siadów: Francji, Belgii i Niemiec, zdecydowa? si? przed?u?y? okres przej?ciowy w dost?pie do swojego rynku pracy. Zwyci??y?y obawy przed nap?ywem taniej si?y roboczej ze Wschodu, która - stosuj?c stawki dumpingowe - mia?a rzekomo stanowi? zagro?enie dla wysokich p?ac miejscowych pracowników. Niepokój mo?e te? poniek?d wynika? ze z?ych do?wiadcze? z zagranicznymi pracodawcami, którzy - maj?c swoje firmy w Luksemburgu, najcz??ciej przy granicy - rekrutuj? pracowników w krajach ojczystych, czyli w Belgii, Francji i Niemczech, co zmniejsza pul? wakatów dost?pnych dla Luksemburczyków i mo?e rodzi? frustracj?. W Luksemburgu, licz?cym oko?o 400 tys. mieszka?ców, pracuje a? 60 tys. Francuzów, 31 tys. Belgów i 26 tys. Niemców.Wed?ug naj?wie?szych oficjalnych danych, pochodz?cych ze stycznia br., opublikowanych przez publiczne s?u?by zatrudnienia w Luksemburgu (Administration de l’Emploi - Adem), na pocz?tku tego roku bez pracy w Wielkim Ksi?stwie pozostawa?o 10 700 osób, czyli 4,5 proc. populacji. Aktualnie luksemburskie mass media mówi? ju? o 5-proc. bezrobociu.

Analizuj?c dane z ostatnich kilku lat, dostrzec mo?na, ?e bezrobocie w Luksemburgu systematyczne ro?nie od lipca 2001 r., kiedy zanotowano spadek koniunktury (przyk?adowo w 2000 i 2001 r. bez pracy pozostawa?o mniej ni? 5 tys. mieszka?ców, a w 2003 r. by?o ich ju? niemal 8 tys.). Co roku w konkretnym miesi?cu bezrobocie jest wy?sze ni? w tym samym miesi?cu roku poprzedniego. To tak?e t?umaczy ch?odny stosunek Luksemburczyków do perspektywy otwarcia swojego rynku pracy.

Charakterystyczne jest, ?e bezrobocie, podobnie jak u nas, zawsze spada latem, kiedy ?atwiej jest o ró?ne zaj?cia sezonowe, a ro?nie zim?. Najmniej ofert pracy jest w styczniu i lutym, a najwi?cej w maju.

Ponad po?owa bezrobotnych to ludzie z najni?szym wykszta?ceniem, którzy zako?czyli przygod? z edukacj? po obowi?zkowych dziewi?ciu latach nauki. Najwi?cej bezrobotnych stanowi? ludzie dojrzali - w wieku od 30 do 50 lat.

Biura Adem najcz??ciej dysponuj? miejscami pracy w budownictwie, ofertami pracy biurowej, przy produkcji (m.in. artyku?ów spo?ywczych), w wolnych zawodach. Maj? te? sporo propozycji dla sprzedawców.

Wielkie Ksi?stwo to specyficzne miejsce zatrudnienia. Liczy zaledwie 400 tys. mieszka?ców, wi?c jest rynkiem pracy ponad dwukrotnie mniejszym od Krakowa. Wielu ludzi zna si? od pokole? i nikogo nie dziwi fakt, ?e cz?sto sta?e ?ród?o dochodów zdobywa si? tam przez znajomo?ci, co w Europie Zachodniej, w przeciwie?stwie do Polski, wcale ?le si? nie kojarzy. Czy nie jest bowiem naturalne, ?e ufamy cz?owiekowi, za którego uczciwo??, solidno?? i kompetencje kto? inny, o kim mamy dobr? opini?, por?czy??

Wydawa?oby si?, ?e pa?stwo o niskim bezrobociu, z p?ac? minimaln? brutto w wysoko?ci 1503 euro miesi?cznie i 8,69 euro za godzin? oraz p?acami przeci?tnymi w przemy?le (dane luksemburskiego urz?du statystycznego) na poziomie odpowiednio 4334 i 14,68 euro powinno by? rajem dla pracowników z zagranicy. Jednak wcale tak nie jest. Rynek intratnych stanowisk jest do?? ograniczony. Z drugiej strony Luksemburg stwarza jednak pewne mo?liwo?ci osobom poszukuj?cym zatrudnienia sezonowego.

Wielkie Ksi?stwo, wraz z poszerzeniem Unii Europejskiej, otworzy?o si? na przybyszów z nowych krajów cz?onkowskich, którzy mog? wje?d?a? na jego teren bez wizy, legitymuj?c si? dowodem osobistym, lecz nadal zachowa?o pewne obostrzenia prawne. Wszyscy, którzy maj? zamiar w tym kraju poszukiwa? pracy, musz? najpó?niej w ósmym dniu pobytu zarejestrowa? si? w odpowiedniku naszego urz?du gminnego (Administration Communale). Obowi?zuje te? procedura uzyskiwania pozwole? na prac?.

Pracy sezonowej nie ma zbyt wiele, ale mo?na j? znale?? w kawiarniach, ciastkarniach, restauracjach, hotelach, sklepach z pami?tkami. We wrze?niu w rejonie Mozeli zaczyna si? winobranie, które daje zaj?cie wielu przyjezdnym z zagranicy. Pracy mo?na poszukiwa? w nast?puj?cych miejscowosciach: Grevenmacher, Wormeldange, Greiveldange, Stadtbredimus, Remich, Wellenstein, Schwebsingen i Wintrange.

Tak jak wsz?dzie, najwi?ksze szanse maj? ci, którzy potrafi? pojawi? si? o w?a?ciwej porze we w?a?ciwym miejscu. Czyli na pocz?tku sezonu. Wsz?dzie ch?tniej zatrudniani s? ludzie, którzy mówi? w obcym j?zyku. W Luksemburgu przydaje si? francuski i niemiecki, ale w sezonie turystycznym w cenie s? wszelkie umiej?tno?ci w tym zakresie.

Luksemburczycy s? lud?mi uporz?dkowanymi i dobrze zorganizowanymi, dlatego skuteczne mog? okaza? si? e-maile wysy?ane do potencjalnych pracodawców… jeszcze w zimie. Przygotowuj?c je warto pami?ta?, ?e pracodawc? zawsze interesuje, czy kandydat spe?nia jego konkretne oczekiwania. Dlatego nie warto rozsy?a? tych samych listów do wielu osób, lecz za ka?dym razem pisa? je pod konkretnego pracodawc?.