Obywatele polscy zwolnieni są od obowiązku posiadania wizy, jednak na pobyt dłuższy niż 3 miesiące konieczne jest uzyskanie stosownego zezwolenia.
Poszukiwani pracownicy
W Luksemburgu największy popyt na pracowników istnieje głównie w handlu i przemyśle, w mniejszym stopniu w budownictwie oraz transporcie.
Pobyt
Nie ma obowiązku posiadania wizy, niezależnie od celu i czasu pobytu. W przypadku zamierzonego pobytu dłuższego niż 3 miesiące należy złożyć wniosek o udzielenie pozwolenia na pobyt dla obywatela Unii Europejskiej do: Bureau de la population et des étrangers, 9, rue Chimay (petit passage), L-1333 Luxembourg, tel. 0(0352)4 796 27 52 (lub 58). Wraz z wnioskiem należy złożyć: ważny paszport lub dowód osobisty, akt urodzenia z tłumaczeniem, ew. akt małżeństwa z tłumaczeniem, umowę najmu mieszkania, 3 fotografie oraz, w zależności od celu pobytu osoby zamierzające podjąć pracę (pracownicy najemni, stażyści) związaną z otrzymywaniem wynagrodzenia muszą mieć pozwolenie na pracę.
Decyzja w sprawie udzielenia pozwolenia na pobyt powinna być wydana w ciągu 6 miesięcy od daty złożenia aplikacji. Pozwolenie na pobyt jest wydawane zazwyczaj na okres 5 lat lub na czas obowiązywania zezwolenia na pracę i dotyczy tylko terytorium Luksemburga. Następne pozwolenie na pobyt powinno być wydane na 10 lat.
Uwaga: W informacjach tych mowa jest o wymaganiach teoretycznych. W praktyce uzyskanie pozwolenia na pracę, w związku z dwuletnim okresem przejściowym, jest bardzo trudne, co utrudnia również starania o zalegalizowanie pobytu. Okres oczekiwania na pozwolenie na pobyt w praktyce bywa dłuższy niż 6 miesięcy.
Pozwolenie na pracę
Obywatele nowych Państw Członkowskich, po znalezieniu pracy w Wielkim Księstwie Luksemburga, winni uzyskać pozwolenie na pracę. Do pracodawcy należy złożenie wniosku o wydanie pozwolenia na pracę w Ministerstwie Pracy i Zatrudnienia (Ministère du Travail et de l’Emploi).
Kryteria wydania zezwolenia na pracę
Stosowanym kryterium jest sytuacja na rynku pracy. Ustawa z dnia 28 marca 1972 r. (z późn. zm.) w sprawie zatrudnieniu obcokrajowców mówi w art. 27, że „Przyznanie i przedłużenie pozwolenia na pracę może zostać odmówione z powodów związanych z sytuacją na rynku pracy, zmianami w ramach rynku pracy lub jego organizacji”.
Prawo pracy
Umowa o pracę
Osoby pomiędzy 15 a 18 rokiem życia mogą zawrzeć umowę o pracę pod warunkiem, że uzyskają zgodę rodziców lub opiekunów. Umowa o pracę musi zostać zawarta w formie pisemnej i przedstawiona pracownikowi nie później niż w dniu rozpoczęcia pracy. Każda ze stron otrzymuje po jednej kopi umowy.
Umowa o pracę musi zawierać obowiązki pracownika, wysokość wynagrodzenia oraz dodatki do wynagrodzenia, godziny pracy. Umowy o pracę zawierane są zazwyczaj na czas nieokreślony.
Umowy na czas określony nie mogą w sumie przekraczać dwóch lat. Umowę na czas określony można zawrzeć maksymalnie dwa razy.
Umowa o pracę tymczasową
Pracownicy podejmujący pracę tymczasową zarejestrowani są w agencjach pracy tymczasowej.
Osoba podejmująca pracę w charakterze pracownika tymczasowego powinna otrzymać umowę o pracę w formie pisemnej w przeciągu dwóch dni od momentu rozpoczęcia pracy. Umowa taka musi zawierać między innymi przyczyny, dla których pracownik tymczasowy jest zatrudniony w firmie oraz okres zatrudnienia (ewentualnie minimalny czas zatrudnienia). Pracownik tymczasowy nie może pracować w ramach omawianej umowy o pracę dłużej niż 12 miesięcy (włączając przedłużenia umowy, których może być maksymalnie 2). Wynagrodzenie pracownika tymczasowego równa się wynagrodzeniu pracownika stałego wykonującego te same obowiązki.
Okres próbny przewidziany dla pracowników tymczasowych:
- 3 dni, jeśli pracownik zatrudniony jest na okres nie dłuższy niż miesiąc,
- 5 dni, jeśli umowa o pracę zawarta jest na dłużej niż miesiąc,
- 8 dni, jeśli umowa o pracę przekracza 8 dni.
Wynagrodzenie
Wynagrodzenie z reguły wypłacane jest w odstępach cotygodniowych bądź comiesięcznych. Pracownik fizyczny otrzymuje wynagrodzenie co najmniej 2 razy w miesiącu, w maksymalnym odstępstwie 16 dni. Podział ten nie zawiera nadgodzin oraz bonusów.
Na koniec każdego miesiąca pracodawca musi wystawić pracownikowi dokładne wyliczenia, które zawierają:
- metodę obliczania wynagrodzenia,
- czas pracy,
- przepracowane godziny pracy,
- wysokość wynagrodzenia
Minimalna pensja jest jednakowa dla wszystkich profesji. W styczniu 2005 roku minimalna miesięczna pensja wynosiła 1,466.77 euro.
Niewykwalifikowani pracownicy w wieku co najmniej 18 lat są uprawnieni do otrzymania minimalnej pensji w pełnej wysokości. Pensja pracowników wykwalifikowanych (wykształconych w danym kierunku, doświadczonych zawodowo) rośnie o 20% w stosunku do minimalnej pensji. Pracownicy w wieku 15 lat otrzymują 60% minimalnej pensji, w wieku 16 lat - 70% oraz w wieku 17 – 80%.
Godziny pracy
Tygodniowy wymiar pracy w Luksemburgu wynosi 40 godzin (8 godzin dziennie, z możliwością przedłużenia do 10 jeśli tydzień pracy składa się z 4 dni).
Nadgodziny obliczane są w perspektywie tygodnia. Nie mogą wynosić więcej niż dwie godziny dziennie lub trzy dni na miesiąc. Nadgodziny pracowników umysłowych wynoszą minimum 150% podstawowej stawki, natomiast pracowników fizycznych – 125%.
Urlop wypoczynkowy
Każdy pracownik ma prawo do 25 dni płatnego urlopu, pod warunkiem trzymiesięcznego nieprzerwanego zatrudnienia u jednego pracodawcy. Za każdy przepracowany miesiąc pracy, pracownik uprawniony jest do urlopu w wymiarze 1/12 w skali roku.
Święta państwowe, które uprawniają pracowników do wolnych od pracy płatnych dni:
- 1 stycznia – Nowy Rok,
- Poniedziałek Wielkanocny,
- 1 maja,
- Boże Ciało,
- Poniedziałek po Zielonych Świątkach,
- 23 czerwca – Święto Narodowe,
- 15 Sierpnia,
- 1 listopada,
- 25 i 26 grudnia.
Urlop chorobowy
Pracownik, który z powodu choroby nie może wykonywać swoich obowiązków, zobowiązany jest do ustnego lub pisemnego poinformowania swojego pracodawcę o zaistniałym fakcie pierwszego dnia nieobecności w pracy i dostarczyć zwolnienie lekarskie nie później niż trzeciego dnia nieobecności w pracy. Niezastosowanie się do powyższych wymagań może być powodem zwolnienia pracownika bez zachowania okresu wypowiedzenia. Jeśli pracodawca ma wątpliwości co do sugerowanego stanu zdrowia przez pracownika, może zażądać dodatkowych badań lekarskich.
Urlop macierzyński
Kobiety uprawnione są do płatnych 8 tygodni wolnych od pracy przed porodem oraz 8 lub 12 tygodni (w przypadku karmienia piersią lub ciąży mnogiej).
Zakończenie stosunku pracy
Wypowiadając umowę o pracę na czas nieokreślony pracodawca jest zobowiązany do zachowania pewnych terminów:
- 2 miesiące, jeśli pracownik był zatrudniony przez okres do 5 lat,
- 4 miesiące, jeśli pracownik wykonywał pracę przez okres powyżej 5 lat, a poniżej 10 lat,
- 6 miesięcy, jeśli pracownik przepracował więcej niż 10 lat.
Pracownik, który został zwolniony, może podjąć zatrudnienie u innego pracodawcy w czasie okresu wypowiedzenia. W takim wypadku pracownik jest uprawniony do otrzymywania swojego wynagrodzenia, a nowy pracodawca ma obowiązek wypłaty jedynie różnicy między starym a nowym wynagrodzeniem!!!
Wypowiedzenie umowy o pracę
Każdy pracownik wypowiadający umowę o pracy jest zobowiązany do złożenia rezygnacji w formie pisemnej oraz posiadania kopi pisemnej rezygnacji podpisanej przez pracodawcę.
Pracownik musi uprzedzić pracodawcę o swojej rezygnacji z wyprzedzeniem:
- miesięcznym, jeśli pracował nie dłużej niż 5 lat,
- dwumiesięcznym, jeśli pracował od 5 do 10 lat,
- trzymiesięcznym, jeśli pracował przez okres dłuższy niż 10 lat.
Okres wypowiedzenia umowy o pracę rozpoczyna się 15 dnia każdego miesiąca, jeśli rezygnacja została złożona przed 15-tym oraz 1-ego dnia każdego miesiąca, jeśli rezygnacja nastąpiła po 15 –tym dniu poprzedniego miesiąca.
Pracownik, który porzuci pracę bez wcześniejszego poinformowania pracodawcy, zapłaci odszkodowanie.
Pracownik może zrezygnować z pracy bez wcześniejszego uprzedzenia pracodawcy, jeśli ten poważnie naruszył umowę, np. jeśli przez parę miesięcy nie wypłacał pensji.
Kobiety, które po zakończeniu urlopu macierzyńskiego zdecydują się zrezygnować z powrotu do pracy, ponieważ chcą opiekować się dzieckiem, nie obowiązuje żaden okres wypowiedzenia.
Uznawanie dyplomów i kwalifikacji
Ogólny system wzajemnego uznawania dyplomów i kwalifikacji do celów zawodowych oraz akademickich działała na terenie całej UE.
Ośrodek informacji do spraw uznawania kwalifikacji zawodowych w Luksemburgu:
Jean TAGLIAFERRI
Centre NARIC Luxembourg
Professeur attaché
18-20, montée de la Pétrusse
L-2912 LUXEMBOURG
Tel.: +352 478.51.39
Fax: +352 262.96.037